Ιδρύθηκε το Φεβρουάριο του 1995, χάρη στην ηθική και υλική υποστήριξη του κ. Πρόδρομου Εμφιετζόγλου. Πρόκειται για εθνογραφικό-τεχνολογικό μουσείο, μοναδικό για το θεματικό του αντικείμενο στην Ελλάδα και από τα
ελάχιστα στην Ευρώπη. Τα εκθέματα προέρχονται κυρίως από τα τρία εθνικά τμήματα της ευρείας Θράκης δηλαδή ελληνικό, βουλγαρικό
και τουρκικό. Ο επισκέπτης όμως θα συναντήσει καλάθια από τις χώρες της Χερσονήσου του Αίμου, από την Ασία, την Αφρική και την Αμερική.
Συμπαγείς ομάδες Ρωμά κατοικούσαν (ή περιφέρονταν) σε όλη την έκταση της Θράκης και μέχρι τη δεκαετία του 1960, έπλεκαν
δεκάδες χιλιάδες καλάθια. Η εμφάνιση του πλαστικού και ο κοινωνικο-οικονομικός μετασχηματισμός της υπαίθρου, έθεσαν σε
τροχιά παρακμής την καλαθοπλεκτική, όπως άλλωστε και όλο το φάσμα των παραδοσιακών τσιγγάνικων επαγγελμάτων (γανωτήδες,
σιδεράδες κλπ). Οι πρώτες ομάδες Ρωμά που εμφανίστηκαν στην περιοχή, πιθανότατα τον 11ο αι., συνέχισαν την τοπική παράδοση και ορισμένοι
τύποι καλαθιών (μελισσοκόφινα, φίμωτρα κ.ά.) που κατασκευάζονταν μέχρι πριν λίγα χρόνια, ήταν απευθείας «απόγονοι» των
βυζαντινών καλαθιών.
Στο μουσείο ο επισκέπτης θα συναντήσει καλάθια πλεγμένα από διαφορετικά υλικά και τρόπους πλέξης. Κυρίαρχο υλικό στα
νεότερα χρόνια παραμένει το καλάμι από κοινού με τη λυγαριά, ενώ στα αστικής χρήσης καλάθια κυριαρχεί η ιτιά, η οποία
συνδυάζει ευκαμψία και αισθητική. Παλαιότερα οι αγροτικές εργασίες επέβαλαν τη χρήση πιο ανθεκτικών υλικών όπως η
αγριακακία, ή η κρανιά. Οι Πόντιοι αλλά και οι Πομάκοι, ως ορεινοί πληθυσμοί, χρησιμοποίησαν περισσότερο το ξύλο της
φουντουκιάς (σχισμένο σε ταινίες) το οποίο είναι εξαιρετικά ανθεκτικό. Η καλλιτεχνική δημιουργία των ανατολικοθρακών,
έδωσε ωραιότατα δείγματα με καλάθια οικιακής χρήσης, από καλαμποκόφυλλο.
Ο επισκέπτης θα δει τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιύσαν οι καλαθάδες: καλάμια, λυγαριές, ιτιές κ.α. Εκτίθενται τα
εργαλεία των καλαθοπλεκτών όπου ο διαιρέτης με εμπρόσθια τριπλή υποδοχή και οπίσθια τετραπλή, αποτελεί τεχνολογική
καινοτομία κάποιου ανήσυχου τεχνίτη. Παρουσιάζονται οι φάσεις πλοκής ενός καπνοκάλαθου-του
χαρακτηριστικότερου καλαθιού της Θράκης.
Περίτεχνα δείγματα καλαθιών από τη βόρεια (βουλγαρική) Θράκη, μερικά των οποίων είναι
κατασκευασμένα από βέργα ρακίτας, με ωραία χρώματα. Ο μηχανισμός αποφλοίωσης ρακίτας, είναι μια από τις ελάχιστες
τεχνολογικές καινοτομίες που εισήχθησαν στην καλαθοπλεκτική τέχνη.
|
|
